Nedir.Org *
admin

Asur Nedir

Okunma : 3592
Asur, Mezopotamya'nın kuzey kısmına verilen isim. Bugünkü Musul yöresinde bulunan Asur, Kalah ve Ninova kentleri Asur'un başlıca kentleriydi.

Asurlular Hakkında Özet Bilgi

 * Yukarı mezopotamya'da (güneydoğu anadolu) kurulmuşlar, toroslar ve kapadokya'ya kadar yayılmışlardır.
 * Anadolu'da ticaret kolonileri kurdular. (kültepe'de)
 * Çivi yazısını anadolu'ya öğreterek, anadolu'da tarih devirlerini başlattılar.
 * Tüm çivi yazılı eserleri başkentleri ninova'da toplayarak, ilk kütüphanecilik ve arşivcilik faaliyetini başlattılar.

Asurlular

Asurlular M. Ö. 2 000′lerden M. Ö. 612 yılına kadar, önce Asur şehrinde sonraları Mezopotamya (bugün Irak’ın bulunduğu bölge), Elam, Suriye ve Mısır’da yaşamış ünlü bir millet ve bu milletin kurduğu devletin adıdır.

Asur Uygarlığını Kim Kurdu

Asurlular Sami denilen kavimdendiler. Önceleri Arabistan’da yaşıyorlardı. Sonraları, daha elverişli topraklar bulmak için kuzey Mezopotamya’ya göç ettiler. Burada yerli halkla karışarak, yüzyıllarca süren Asur uygarlığının temelini attılar. Bu yeni yurtları da dağlık ve verimsizdi. Asurlular, geçimlerini sağlamak için avcılığa ve komşu devletlerle savaşmaya yöneldiler.  Komşularıyla yaptıkları savaşların çoğunu kazandıkları için zenginleştiler. Büyük şehirler kurmaya koyuldular. İlk büyük önderleri I. Sargon zamanında ülkelerini genişlettiler. Asurbanipal zamanında Asur en büyük kültür merkezlerinden biri oldu.  Sonunda bu aşırı zenginlik Asurluları şımarttı, zalimleştirdi. Egemenlikleri altındaki uluslara ve komşu ülkeler halkına, savaş esirlerine çok kötü davranmaları düşmanlarını arttırdı. M. Ö. 612′de ünlü şehirleri Ninova’nın Medler tarafından yakılmasıyla tarihten silindiler.

Asurluların Tarihi

4000 yıl önce kurulmuş olan Asur devletinin tarihi; eski, orta, yeni Asur çağları olarak üçe ayrılır.

Eski Asur Çağı

M.Ö. 2100 1890 yılları arasındaki dönemdir. Önce Kral Huşuma, Asur’u bağımsız bir devlet yapmıştır. Daha sonraki krallar İrusum ve tkunurtı Asur’un bağımsızlığını sürdürmüşler, bayındır bir ülke durumuna sokmuşlardır. Kral I. Sargon, devletin sınırlarını doğuya doğru genişletmiştir. Asur, eski çağın sonlarında gerilemiş, Babil ve Mitanni devletlerine boyun eğmiştir.

Orta Asur Çağı

M.Ö. 1200 yıllarına kadar sürdü, Asurlular Eski Çağ’dan sonra Mitanni ve Babil egemenliğine girdiler. Orta Asur Çağı’nda Kral Asur Uballit yurdunu Babil etkisinden kurtarmış ve Asur’u büyük bir devlet durumuna getirmiştir. Ondan sonraki krallar Enlil-Narari, I. Adad-Narari, I. Salmanasar ve Tukulti-Ninurta döneminde de Asurluların yükselişi devam etmiştir. Bu dönemde Asurlular Dicle ve Fırat nehirleri arasındaki verimli topraklara yerleştiler.

Yeni Asur Çağı

M.Ö. 900 yılından Asur’un yıkılışına kadar süren dönemdir. M.Ö, 1117′de 1. Tiglatplieser tahta geçti. Asur’un sınırlarını Filistin’e ve Akdeniz’e kadar genişletti. Bu arada Asur şehrinin önemi azaldı. Kalak şehri başkent oldu. M.Ö. 745′te başa geçen 3. Tiglatpileser ülkedeki karışıklıkları bastırdı. Babili, Suriye’yi, Fenike’yi ele geçirdi. M. Ö. 722′de 2. Sargon’la Asur’ un en parlak dönemi başladı. Van’a kadar bütün Urartu, Basra’ya kadar, Babil ülkesi ele geçirildi. Kıbrıs haraca bağlandı. Sargon’dan sonra yerine geçen oğlu Sanherib, Babil kralını yenerek Babil tahtına oturdu. Ninova’yı onardı ve ve Asura başkent yaptı. M. Ö. 667′de tahta çıkan Asurbanipal bir yandan komşularıyla zalimce savaştı, bir yandan da ülkesini büyük kültür merkezlerinden biri durumuna yükseltti. Sümer ve Babil kültürünü canlandırdı. Eski eserleri içine alan ünlü bir kütüphane kurdu. Böylece birçok eserin günümüze ulaşmasını sağladı. Bu kütüphanedeki kitapların hepsi tabletlerden yapılmıştı, yani yumuşak kil üzerine çiviyle yazılıp sonra pişirilmişti. Asurbanipal’in ölümünden sonra ülkede her yönden çöküntü başladı. Sardanapal (Şinşarişkun) zamanında Med Kralı Keyaksar yönetiminde birleşen Babil ve diğer devletler Asur‘a yürüdüler. Ninova’yı baştan başa yakıp yıktılar. Böylece savaşçı, zalim ve insafsız bir ulusun kurduğu Asur imparatorluğu M.Ö. 612′de sona erdiler ve başka kavimlere karışıp yok oldular.

Asurlularda Kültür ve Sanat

Asur ulusunun önceden yaşadıkları soğuk ve dağlık yerler, korunmak zorunda kaldıkları yaban hayvanları, onları dayanıklı ve yırtıcı yapmıştı. İnsafsızca savaşırlar, şehirleri kuşatmayı, savaş araçları kullanmayı iyi bilirlerdi. Sami diliyle konuşurlar, Sümerlerden öğrendikleri çivi yazısını kullanırlardı.
Edebiyatları da Sümerlerin etkisi altında kalmıştı. Destanlar, ilâhiler, kral yazıtları, mektup, hayvan masalları en yaygın edebiyat türleriydi.
Asur sanatının doğu sanatından ayrı olan en önemli yönü, dini olmaktan kurtulmasıdır. Tanrı heykelleri yaptıkları gibi kral heykelleri de yapmışlardır. Tapınaklar saraylara ek olarak kurulmuş ve genellikle iki tanrıya ayrılmıştı. Mimarlıkta ölçülerin büyüklüğüne önem verirlerdi. Sarayları heykeller ve kabartmalarla süslerlerdi. Kapılara insan yüzlü, kanatlı boğa heykelleri dikerlerdi. Odaların ve iç avluların duvarlarını kabartmalarla süslerler; bir şehrin kuşatılması, askerlerin nehri geçmesi, suçluların cezalandırılması gibi olayları bu kabartmalarda gösterirlerdi. Hayvan heykellerinde çok başarılıydılar. İnsan heykellerinde başarılı olamamışlardır.

Asurlularda Uygarlık

 Asurlular, Aslen Kuzey Irak'ta, Dicle kıyısında bulunan Aşur/Asur (Qalat Şarqat)şehri ve çevresinde yaşayan bir Sami toplulukken özellikle M.Ö. 2000 sonrası doğu-batı arası global ticaretten faydalanarak gelişmiş ve topraklarını genişleterek ülkelerini bir imparatorluğa dönüştürmüş eskiçağ halkı. Başkentleri Ninova'dır. Mutlak monarşi ile yönetilmişlerdir.
İlkçağda, Ortadoğu'nun en büyük imparatorluklarından birinin merkezi olmuştur. M.Ö. 2. binyıl'ın başından itibaren özellikle Anadolu'da koloniler kurmuş, Anadolu'ya yazıyı taşımışlardır. Asur ülkesi, önceleri Babil'e, M.Ö. 2. binyılın büyük bölümü boyunca Mitannilere bağımlı kalsalar da MÖ 14. yüzyılda bağımsızlıklarını kazanmış ve Fırat'a kadar topraklarını genişleterek buralara yerleşmişlerdir. Daha sonra Mezopotamya'da, Anadolu'nun güneydoğusunda, zaman zaman da Suriye'nin kuzeyinde büyük güç kazanmışlardır

Asurluların Yıkılışı

I. Tukulti-Ninurta'nın ölümünden (M.Ö. 1208) sonra gerileme dönemine girdi. M.Ö. 11. yüzyılda I. Tiglat-Pileser zamanında kısa süre yeniden eski gücüne kavuştuysa da, bunu izleyen dönemde hem Asur Krallığı, hem de düşmanları, yarı göçebe Aramilerin akınlarıyla yıprandı. M.Ö. 9. yüzyılda Asur kralları sınırlarını yeniden genişletmeye başladılar; MÖ 8. yüzyılın ortasından MÖ 7. yüzyılın sonuna değin III. Tiglat-Pileser, II. Sargon (Şarrukin) ve Sinahheriba (Sanherib) gibi güçlü kralların önderliğinde Basra Körfezinden Mısır'a kadar uzanan toprakları egemenlikleri altında birleştirerek günümüzde Yeni Asur İmparatorluğu olarak adlandırılan bir imparatorluk kurdular.
Son büyük Asur kralı, Asurbanipal'di. Aurbanipal, Elâm'ı geçerek buranın halkını yok etmiştir.
Bu dönemde sanatta büyük bir gelişme olduğu bilinmekteyse de, hükümdarlığın son yılları ve M.Ö. 627'deki ölümünü izleyen dönemin olayları karanlıkta kalmıştır. Asur Krallığı M.Ö. 612-609'da Keldanilerin ve Medlerin ortak saldırılarıyla yıkıldı.
İmparatorluğun çökmesiyle birlikte Asur halkı da tarihi kayıtlardan silinir. Son olarak Harran ve çevresinde yaşadıkları bilinmmekle birlikte kayıtlarda yeralmasa da eski imparatorluk topraklarında daha sonraki yüzyıllarda da yaşamlarını sürdürdükleri ve zamanla bölgenin diğer halkları içinde eriyip gittikleri aşikardır.
Zalimlikleri ve savaştaki atılganlıklarıyla tanınan Asurlular, anıtsal yapılar da bıraktılar. Ninive, Asur, Kalah (Nimrud), Dur Şarrukin (Horsâbad) ve başka yerlerde bulunan kalıntılar, Asurların mimarîdeki ustalığını göstermektedir. M.Ö 612'de Med Babil kuvvetleri tarafından Asur Devleti'ne son verilmiştir.
Günümüzde bazı Süryani toplulukları Asurluların soyundan geldiklerini iddia etmektedirler. Fakat Historiyadan şüphelidir.

Asur Resimleri

  • 0
    Asur Uygarlığı / Asurlular 8 ay önce

    Asur Uygarlığı / Asurlular

Asur Sunumları

Asur Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Asur Ek Bilgileri

Bu yazıya sende yeni bilgi ekleyerek gelişmesine yardımcı olabilirsin..

Yazı İşlemleri
Sponsorlu Bağlantılar
İlgili Yazılar
01 | Asurlular
02 | Asur
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)
Facebook Grubumuz